Entry for November 03, 2006

November 3, 2006

Nước Nga thân yêu của tôi

Dạo này mình rất thích viết, viết những gì mình đọc, mình nghĩ. Tuy có hơi lan man và mất thời gian nhưng vui.

Dạo này búc xúc quá chuyện bọn đầu trọc Nga, bao nhiêu là tin tức cũng như sự phẫn nộ của mọi người xung quanh. Mình cũng có vài người bạn sang đó học từ cách đây cũng gần 10 năm rồi, và họ vẫn tiếp tục ở lại đó học tiếp. Tạo à, cậu ko chỉ học mà còn xây dựng gia đình bên đó nữa, cô con gái xinh xắn của vợ chồng cậu đã sinh ra ở Nga, đất nước mà một thời mình cũng yêu thích lắm và muốn được đến chơi dù chỉ một lần. Năm 2003, súyt nữa thì mình cũng đã sang St Peterburg học rồi còn gì, chỉ tại làm thủ tục chậm thôi. Hic, ko biết là do số phận hay sao nữa.

Mình ngày nhỏ cũng chả phải yêu văn chương lắm, nên chả bao giờ nhớ tác phẩm «Thép đã tôi thế đấy» thế nào. Phim Nga xem cũng nhiều nhưng lại chả nhớ film nào, chả đọng lại kí ức một film nào rõ nét cả. Nhớ mang mang các film đều giống nhau, diễn viên giống nhau và nội dung giống nhau. Cũng có thể tại ngày ấy mình ko có culture nhiều, xem mà cũng như ko xem. Bộ tiểu thuyết «Sông đông êm đềm» mà Tài rất thích, đọc ngấu nghiến rồi thỉnh thoảng lại kể cho mình nghe một vài chi tiết. Mình cũng chưa bao giờ đọc tác phẩm này, film thì cũng biết là có 3 tập hoành tráng lắm, mình xem rồi cũng chả nhớ nội dung thế nào nữa. Cái photo Tạo gửi mình năm đầu tiên ở Nga, đó là mùa thu, lá vàng rơi hai bên đường đẹp vô cùng, đó là năm 2003, mình thì rất nhớ chi tiết này. Mình hình dung nước Nga đẹp lắm.

À, có vài bộ film Nga mà mình ko nhớ nội dung nữa, nhưng cái tên film thì sẽ chả bao giờ quên là «người nông dân nổi dậy», «khi đàn sếu bay qua».

Tóm lại film ảnh Nga ko gây ấn tượng với mình, dù mình là fan của điện ảnh. Văn học của Nga thì đồ sộ và nổi tiếng toàn thế giới mà mình chưa đọc tác phẩm nào. Chả nhớ tác phẩm nào và nhân vật nào. À, hình như có anh Paven trong tác phẩm «thép đã tôi thế đấy». Về music thì có biết nhạc sỹ Chaicopski với tác phẩm «hồ thiên nga» bất hủ.

Người Nga thì mình chả tiếp xúc bao giờ, nhìn từ xa thì thấy cao to trắng trẻo và đầy lông. Cũng nghe mọi người nói rằng người Nga hiền lành chất phát tốt bụng lắm. Nhưng mình ko tiếp xúc ko biết.

Sang Pháp này, mình có xem 2 bộ film Nga là «chiến tranh và hoà bình», «bác sỹ Zhivago». Hai tác phẩm hoành tráng và hay lắm. Hic, chỉ tiếc là mình cũng chả nhớ cái gì nữa. Tại sao mình xem xong lại ko nhớ gì hết vậy? Có lẽ tại tác phẩm khó hiểu quá, triết lý quá. Và một lý do cực kì quan trọng là thực ra mình có biết gì về nước Nga đâu? Mình yêu nước Nga chỉ vì người VN nhìn chung phải yêu nước Nga. Các câu chuyện về nước Nga là do người khác kể cho mình nghe, chưa bao giờ mình tự tìm đọc và hiểu về văn hoá, lịch sử, con người Nga cả. Đó cũng là một nguyên nhân mà mình xem film Nga rồi quên ngay.

Đợt này búc xúc vì bọn đầu trọc Nga lên phải đọc và tìm hiểu về nước Nga thôi. Mình sẽ vẫn yêu nước Nga một cách vô thức vì nó đã ngấm vào mình rồi, nhưng mình sẽ hiểu nước Nga hơn trước.

Lịch sử Nga:

-Nước Nga có tên trên bản đồ từ cách đây 1000 năm. Và trong một thời gian dài, nước Nga là nước sauvage. Cũng dễ hiểu thôi vì địa lý của Nga ko nằm hẳn trong Châu âu, cũng ko thuộc Châu á. Một thời gian dài, nước Nga bị lãng quên. Đó cũng là một thiệt thòi lớn của Nga. Nga ko được hưởng nền văn minh của Romain.

-Lịch sử nổi bật của Nga là những cuộc chiến tranh với các nước láng riềng: là Turkey, là các nước bắc âu như Danmark, Norverge, etc. Một thời gian Nga đã bị chiếm đóng bởi quân Mông Cổ.

-Có thể chia lịch sử Nga làm thành vài giai đoạn khác nhau như sau:

  • Năm 988, prince Vladimir de Kiev khai sinh ra nước Rous’ de Kiev (nhà nước của ngừơi Slave), nằm trong đất nước đế chế Byzantine ngày ấy (là triều đại Constantinople ở phương Đông còn lại sau khi đế chế Romain bị sụp đổ). Khi mà nước Rous’ de Kiev này bị sụp đổ, tan rã đã sản sinh ra những quốc gia mới như Ukraine, Biéloroussie và Russie.
  • Thế kỉ 12: sau hơn 200 năm bị chiếm đóng bởi quân Mongol, thì triều đại Principality of Muscovy ra đời.
  • Thế kỉ 13-18: nước Nga chỉ vẻn vẹn có xung quanh Moscou, đã phải chiến đấu chống lại sự xâm lược của các nước xung quanh cũng như những đế chế hùng mạnh khác đương thời là: Horde d’Or mongole, Empire Ottoman, và Cosaques de l’Est. Đặc biệt thế kỉ 17, triều đại Romanov của nước Nga rất mạnh đã tiến hành chính sách mở rộng bờ cõi đến tận vùng Siberia và biển Pacific. Trong thời kì này, vua Peter I (hay còn gọi là Pier le Grand, 1682-1725) mở rộng lãnh thổ nước Nga ra tận vùng biển Baltic và các nước xung quanh, thành lập lên cái Russian Empire.
  • Thế kỉ 19-20: Russian Empire đánh chiếm và mở rộng lãnh thổ cả sang phương Đông và phương Tây. Và cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20 là giai đoạn nhiều biến động của lịch sử nước Nga. 2/1917: Empereur Nicolas II bị abdique, nước Nga trở thành République Bourgeoise, chính phủ tạm thời được lãnh đạo bởi prince Kerenski. 10/1917: tức là chỉ sau 8 tháng tồn tại Répulique, là cuộc cách mạng của những người Bolchevik dưới sự dẫn dắt của Vladimir LENIN, đã giành lấy chính quyền ở Saint-Pétersbourg (capital của Nga lúc đó). Một cuộc nội chiến kéo dài 3 năm giữa một bên là «quân trắng» (Russes blancs – là những người républicains hay monarchistes) và một bên là «quân đỏ» (Russes Rouges – là những communists). Sau cuộc nội chiến khốc liệt và tàn bạo 3 năm thì chiến thắng đã thuộc về Bolcheviks và thành lập nên cái Union des Républiques Socialistes Soviétiques (Soviet Union – USSR).
  • Thời kì communiste1920-1991: Sau LENIN, đó là sự brutal rule của Iosif STALIN (1928-1953) kéo dài 25 năm trời nhằm tăng cường thêm sự lãnh đạo của communist, và dưới sự lãnh đạo của STALIN đã phải trả giá tới 40 triệu mạng người. Nền kinh tế của Nga bị đình trệ trong một thời gian dài, và sự giải thoát cuối cùng là thuộc về Mikhail GORBACHEV (1985-1991) trong nỗ lực moderniser communism nhưng ko thành công. Và cuối cùng tháng 12/1991 là sự sụp đổ hoàn toàn của hệ thống XHCN Liên Xô, sự tan rã hoàn toàn này dẫn đến sự độc lập của 14 quốc gia Républic khác.
  • Từ 1991-nay: nước Nga cố gắng xây dựng một hệ thống democratic political system và market economy thay thế cho strict social, political, and economic controls of the Communist period. Phải nói một điều, trong 15 năm đổi mới này, có nhiều biến động, nảy sinh cái bọn nazi đầu trọc Nga, gây đau thương cho người nước ngoài sinh sống ở Nga thì ko thể phủ nhận những tiến bộ, phát triển về kinh tế của Nga. Nền kinh tế Nga đang ngày càng khởi sắc, vượt cả thời kì hoàng kim nhất của commnunist ngày xưa. Một phần vì Nga có lượng petrol khổng lồ. Nhưng những năm gầy đây, dưới sự dẫn dắt của Vladimir PUTIN thì Nga lại có xu thế contralization of power trong tay nhà lãnh đạo và làm sói mòi dần những democratic institution mới hình thành ở Nga. Đó có phải là một nguy cơ mới, là điều tồi tệ với Nga?

Trên đây chỉ là histoire officielle của Nga. Nhưng điều ấy chả nói lên điều gì cả nếu chỉ đọc những dòng sử chán ngắt này. Đọc rồi lại quên, quên rồi lại đọc và lại quên mà thôi. Cái đọng lại cuối cùng là gì?
Mà lịch sử là gì? Có tồn tại lịch sử ko? Có nhiều người nói rằng: làm gì có lịch sử, lịch sử chỉ là một cách hiểu, thông dịch phục vụ cho một mục đích nào đó, phục vụ cho một giai cấp hay một tư tưởng nào đó. Ko có lịch sử. Nhưng cũng có người bảo: lịch sử tồn tại đấy chứ, chỉ có điều các nhà nghiên cứu chả bao giờ tiếp cận được lịch sử cả, mà họ chỉ có thể phản ánh trung thực sự kiện lịch sử mà thôi. Nhưng suy cho cùng, sự kiện lịch sử thì có gì hay, nó là những con số chết mà thôi. Cái cần cuối cùng là phải xâu chuỗi các sự kiện lại, và chứng minh cho một nhận định nào đó. Nhận định này có thể đúng hay sai, nhưng ko sao kiểm chứng được. Vì sự kiện và nhân chứng của sự kiện lịch sử đã chết hết rồi, còn lại là những suy luận mà thôi.

Vậy thì từ những sự kiện lịch sử trên của nước Nga, ta thấy gì, thấy gì về con người Nga? đấy là điều mình muốn biết, đó là điều mà mình khám phá. Có thể những suy luận từ sự kiện trên đây đúng hay sai cũng chả quan trọng. Đó là idées personnelles, nó chả ảnh hưởng đến ai và tự do tư tưởng là điều quan trọng và thiết yếu.

Mình nhớ lắm một câu chuyện mà khi nói chuyện với một người bạn, bạn ấy bảo mình và mình đã vỡ ra nhiều điều từ đó. Câu hỏi chỉ đơn giản là: culture và idées khác gì nhau? Nếu có nhiều culture thì sẽ biết nhiều thứ và có idées ko? Hay là ngược lại, có idées rồi thì sẽ có nhiều culture? Tóm lại quan hệ của culture và idées là gì? Tại sao mình đặt câu hỏi này? Chỉ đơn giản vì mình nghĩ rằng:mình còn thiếu nhiều kiến thức quá, mình ko có culture générale để hiểu mọi thứ, do đó mình sẽ ko thể có idées personnelles được. Hoặc những idées đó cũng sai. Người bạn trả lời mình rằng: Để trả lời được câu hỏi của cậu chả dễ gì đâu. Nhưng tớ có thể đưa cậu một ví dụ để cậu dễ hình dung: culture giống như cái cái voiture ấy, còn idées personnelles giống như người lái xe vậy. Nếu cậu có culture nhưng ko biết lái xe thì cái xe cũng sẽ chả thể chạy được đâu. Nhưng nếu cậu có idées personnelles nhưng lại ko có voiture thì cậu lấy cái gì mà lái, mà đi đây. Culture và idées là quan trọng như nhau, và ai ko có idées thì sẽ chết chìm trong cái culture mà họ có mà thôi, họ ko phải người điều khiển được culture họ có. Đó là điều cực kì đáng sợ với intellectuel. Sợ lắm ấy.

Mình thấy tự tin hơn khi nghe cậu chuỵên của bạn mình, tại sao mình lại ko thể tự dùng idées của mình mà phán xét nước Nga. Dù idées của mình có sai thì nó là personnel cơ mà, mình chịu trách nhiệm về idées của mình.

Nhìn vào lịch sử Nga ta thấy tiếc cho nước Nga đã ko được hưởng nền văn minh Romain, rồi bị cách li với thế giới trong thời gian dài. Thực ra peuple Russe ko biết từ đâu, nhưng phần lớn là tộc ngừơi Slave (tức là những người nô lệ). Trong thời kì Nga hoang, đến 80-90% người Nga là nông dân và có thể nói là người làm thuê, là nô lệ cho địa chủ, quí tộc Nga. Quí tộc Nga vừa giống và khác quí tộc các nứơc châu âu Anh, Pháp, Đức. Đây là một đặc tính cực kì quan trọng cho phần lớn dân tộc Nga: xuất thân là nông dân và nô lệ, họ ko biết đọc, biết viết và ko được tự do trong tư tưởng hay trong suy nghĩ, ko tự làm chủ cuộc sống của mình. Cho đến bây giờ, điều này vẫn phổ biến.

Họ là tộc người Slave mà trong thời Nazi Hittle đã coi người Nga là «tộc người hạng ba giống như châu á và châu phi», họ là kẻ bị thống trị và cần được dẫn dắt bởi race người Germanique. Tư tưởng Nazi này bây giờ lại quay lại Nga và thịnh hành ở Nga, thật là mọi dợ.

Nazi là gì? Bản chất của Nazi là sự phân biệt chủng tộc, là coi tộc người này thì tốt và ưu việt hơn tộc người khác. Nhưng nationalist là gì? Nationalist có phải giống với Nazi ko? Ko, nationalist ko giống với Nazi, vì đó là những người yêu nước, và ko muốn sự đồng hoá hay sự tồn tại của nứơc khác trên đất nước mình. Nationalist là người trọng đất nước, đặt nó lên hàng đầu chứ ko phải đặt race người lên hàng đầu như nazi.

Trong lịch sử của Nga, có hai người nổi bật và ko thể bỏ qua: đó là Pie le Grand và la Rein Catherina. Pier le Grand là empereur đầu tiên moderniser nước Nga, mở rộng bờ cõi và ảnh hưởng của Nga giống với phương Tây. Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận một điều rằng Pie le Grand vẫn còn là người sauvage, là người incult. Ông ko thông minh, ko cultivé nhưng ông lại có bon sens và thực sự muốn phát triển nước Nga thành một đế chế hùng mạnh. Tuy nhiên phải đợi đến la rein Catherina mới thực sự là người moderniser Nga và hướng nước Nga tới những giá trị mà phương Tây đã đang đạt được. Đơn giản vì Catherina là người gốc Đức, kết hôn với empereur Nga. Bà là người thông minh, cultivé và hiểu biết nhiều về phương Tây. Bà là người quyết đoán và khá tàn bạo nhưng những cải tiến và sự phát triển của nước Nga trong thời kì bà trị vì là ko thể chối cãi.

Tại sao communisme có thể tồn tại ở Nga và bám dễ lâu ở đây đến thế? Quá trình hình thành và giành được quyền lực của communisme ở Nga cũng là một câu chuyện dài và đau thương. Thực ra, nhìn lại thì lịch sử của những nước theo chế độ communisme đầu có những nét cực kì giống nhau, có những sự kiện mà chỉ có thể tồn tại trong xã hội ấy mà thôi. Nhìn sang TQ, ta có thể tìm thấy những sự kiện tương tự. Ví dụ tại sao Stalin có thể lên lãnh đạo nước Nga được khi ông là người incult và thực ra là vô học. Một con người chưa từng đặt chân ra nước ngoài, một người chưa từng biết giá trị thực sự của đồng tiền, ko có kiến thức gì về kinh tế cả mà có thể lãnh đạo cả một Soviet Union như vậy? Sự trả giá cho 25 năm lãnh đạo của Stalin với người Nga là gì? Là 40 triệu người bị chết đói hay chết trong những trại giam. Thực sự một giai đoạn buồn. Nếu so sánh LENIN với Stalin thì ta mới thấy sự thông minh của Lenin như thế nào. Kark Mark và Anghel là ngừơi hình thành nên lí thuyết communisne nhưng phần lớn thiên về nền kinh tế communisme. Lenin đã hoàn thiện học thuyết communisme bằng việc thêm vào nó là politique và nhà nước communisme nữa.

Quá trình hình thành nên nhà nước communisme cũng là việc nên biết và đáng suy ngẫm, có thể nói communisme thành công ở Nga có công lớn là Lenin và những người communisme cơ hội ở Nga thời ấy. Cuộc nội chiến kéo dài diễn ra trong 3 năm, tàn khốc vô cùng nhưng cuối cùng thì communisme đã thắng. Nhưng ta thử xem lại một chút sự kiện lịch sử ngày ấy xem sao: bối cảnh là cuộc chiến tranh thế giới I giữa một bên là liên minh Anh-Pháp-Nga và một bên là liên minh Đức-Italie-Áo. Năm 1917 này, là thời kì cực kì ác liệt và tàn khốc nhất của cuộc chiến thế giới I này. Cả hai bên liên minh đều kiệt quệ, sức người sức của ko còn. Thành phố thì bị tàn phá, cả châu âu rơi vào khủng hoảng. Năm 1917 này, Đức tiến đánh Nga và Mouscou. Quân đội của Nga hoàng bị thua liểng xiểng và nước Nga ko còn sức chống đỡ.

Lực lượng communisme ở Nga lúc này là những trí thức, là những người công nhân làm chủ chốt đều được huy động đi lính. Nhưng những người communisme đã có kế hoạch để cướp chính quyền République đương thời. Chiến tranh với họ lúc này quả là cơ hội tuyệt vời. Nếu Reblicains có thắng hay thua cũng chả quan trọng, với cái nhìn trứơc thời đại của Lenin đã thấy sự bất mãn của lính nga, của người nga. Nhân cơ hội thua cuộc này, họ làm cuộc cách mạng và giành chính quyền ở Saint Peterbourg nhưng đấy là bước đầu. Cuộc nội chiến 3 năm với sự man rợ của quân đỏ, chiếm được thành phố nào là tàn sát hết quân trắng. Và thắng lợi cuối cùng của communisme.

Người nga thì sao? Họ chấp nhận communisme một cách đơn giản và tự nhiên vậy sao? Không, vừa cả bạo lực và vừa cả tính cách người Nga như vậy nữa. Cả một thời gian dài dưới thời nga hoàng, phần lớn người Nga là nông dân ko có ruộng phải đi làm thuê, và bản thân công nhân cũng vậy. Họ chưa bao giờ tự quyết định cuộc sống của mình, họ quen với sự chỉ đạo của người khác và phục tùng người khác.

Bản thân sự sụp đổ của nhà nước communisme ở Nga là gì? Phải nói rằng, trong hơn 60 năm dưới thời communisme, nước Nga phát triển mạnh về quân sự trong cuộc «chiến tranh lạnh» với Mỹ. Tổng thống Regan của Mỹ là người có ý tưởng về cuộc chiến tranh lạnh này, ông hiểu rằng: kinh tế communisme rồi sẽ thất bại nếu nước Nga dám tham gia cuộc chiến về phát triển kinh tế và quân sự. Nền kinh tế Nga dù có trong thời kì nào thì cũng luôn mauvais và khi tham vào cuộc chiến tranh lạnh này, Nga đã tập trung toàn sức lực đất nước vào quân sự, khiến đất nước kiệt quệ. Đây là điều mình ko biết, mình cứ nghĩ rằng thời kì đỉnh cao của communisme ở Nga, nền kinh tế Nga mạnh lắm, giàu lắm cơ, ko khác gì với Mỹ và châu âu cả. Bây giờ mới biết sự thật này, kể cũng buồn. Một hình tượng bị sụp đổ.

Sự hỗn loạn sau khi «tư nhân hoá» trong chỉ có một đêm của Nga là do đâu? Phải nói đó là một sai lầm của Gorbachev, ông được sự cố vấn của Mỹ rằng: nếu quyết định chuyển sang nền kinh tế thị trường thì lên làm ngay, tức khắc, trong một đêm thôi chứ nếu để lâu thì ko làm được. Bài học đắt giá là gì? Là sự mất việc của hàng loạt công nhân, vốn họ chỉ biết làm thuê và nhà nước lãnh đạo họ. Họ có bao giờ phải tự sống, tự định đoạn công việc của mình đâu. Rồi đây là cơ hội cho những kẻ có tiền, cựu lãnh đạo communisme mua những nhà máy nhà nước với giá bèo bọt và sau này nổi lên thành những tỷ phú Nga.

Economie: Le pays possède de grandes ressources minières mais il est parfois difficile de les exploiter en raison du climat.

PIB : 765 milliards $ (2005)

Structure du PIB :

  • primaire 7 %
  • secondaire 37 %
  • tertiaire 56 %

Dette publique : 20 % du PIB (2005)

PIB/habitant : 5 458 $ (2005)

Taux de chômage : 7,7 % (2005)

Population en dessous du seuil de pauvreté : 14 % (août 2006)

Croissance :

Taux de croissance : 6,4 % (2005)

Taux de croissance moyen 1999-2005 : 6,4 %

Taux d’inflation : 10,9 % (2005)

(À titre de comparaison, son taux était de 18,6 % en 2001, 20,2 % en 2000, 36,5 % en 1999.)

Taux de couverture énergétique : 157,7 % (2002)

Échanges commerciaux :

Exportations : 135,9 milliards $ (2003)

Importations : 76,1 milliards $ (2003)

Investissements directs étrangers : 26,1 milliards $ (2005)

Monnaie : rouble russe (100 RUB = 2,94 € au 30 juillet 2006)

Fond de stabilisation : 52,1 milliards $ (2005)

Réserves de change : 277 milliards $ (15 août 2006)

Chrétiens orthodoxes : 55% (y compris les Vieux-Croyants)

Religions:

Musulmans : 15% (principalement Sunnites)

Juifs : 3% (seulement Orthodoxes et Hassidiques)

Protestants : 8% (principalement Luthériens et Baptistes)

Catholiques latins : 1%

Bouddhistes : 1% (de tradition tibétaine)

One Response to “Entry for November 03, 2006”

  1. nguyentpyc said

    Bac Trinh nay nen lay vo di thoi, dem nam ko ngu duoc nghi ra lam chuyen qua

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: