Mot so loi khuyen danh cho nhung ban moi sang Phap du hoc

September 26, 2006

Một số lời khuyên dành cho những bạn mới sang Pháp du học
(nhỏ thôi nhưng rất hữu ích trong những lúc cần thiết)

Hàng năm, chúng ta lại đón một số sinh viên mới sang đây học tập. Chuyện thuê nhà cửa, chuyện giấy tờ (assurance : sécurité sociale hay responsabilité), rồi chuyện mua đồ đạc ở các boutiques luôn là những công việc thường ngày ở huyện rồi, nhưng (tiếc là lúc nào cũng phải nhưng với nhiếc) trong trường hợp có vấn đề xẩy ra, bạn bị người ta quịt tiền, lừa đảo hay có trục trặc gì đó về hệ thống trả tiền của cửa hàng hay banque thì bạn phải làm gì ? Làm cách nào để có thể tự bảo vệ mình và ko bị mất tiền một cách oan uổng ?

Trong trường hợp xấu nhất xảy ra, chúng ta phải biết tự bảo vệ mình. Để bảo vệ mình được tốt nhất, ta phải biết làm cách nào để chứng mình rằng mình là nạn nhân, là người bị hại. Nôm na thì phải có bằng chứng gì để chứng minh mình đúng trước toà khi có tranh chấp.

Lí do tớ viết cái này là vì : chúng ta sống ở VN, chưa có thói quen bên Pháp như chuyện dùng carte bancaire, dùng chèque, sự quan trọng của từng loại giấy tờ, luật pháp nước Pháp, etc. Rồi chúng ta là người nước ngoài, sẽ có nhiều thiệt thòi trong tranh chấp với người Pháp.

Sau đây là vài lời khuyên, thiết nghĩ khá hữu ích và nhiều bạn đã biết rồi nhưng viết ra đây cũng ko thừa J :

Luôn ghi nhớ trong đầu bạn rằng : « Bạn chỉ có thể chứng minh những gì bạn nói là đúng bằng giấy tờ viết chứ ko phải bằng nhân chứng hay lời nói xuông ».

Điều này cũng đúng trong trường hợp bạn phải chứng minh rằng : bạn đã trả tiền khi mua đồ nhưng cửa hàng bảo rằng bạn chưa trả (do faute của máy móc thậm chí là bọn lừa đảo có thể chơi trò này với bạn), bạn đã trả bảo hiểm (assurance) và được hưởng bảo hiểm, hay bạn đã trả tiền bảo hành (garantie) và được hưởng chế độ bảo hành, etc.

Một số nguyên tắc sau phải nhớ trong quá trình sống và học tập bên Pháp này :

N°1. Bằng chứng về việc đã trả tiền (paiement) :

– Chi trả tất cả những khoản tiền lớn (ví dụ tiền thuê nhà, sécurité sociale, responsabilité hay khi mua đồ vật giá trị lớn, etc) bằng chèque hoặc bằng carte bancaire.

Nếu ko thể trả bằng 2 phương tiện trên và bạn trả bằng tiền mặt (cash) thì phải yêu cầu một cái giấy chứng nhận (reçu) ghi rõ ngày tháng và có chữ kí đầy đủ. Hoặc yêu cầu phải có facture acquittée (với dấu « Payé »).

– Đây là một nguyên tắc mà bạn phải luôn ghi nhớ trong đầu, đừng vì cả nể hay vì nghĩ rằng tin tưởng nhau là chính, họ tốt thế và gentil thế thì làm gì có chuyện gì xẩy ra sau này. Vì bình thường thì chả nói làm gì, còn khi đã có tranh chấp thì hoàn toàn khác vì dù là người tốt hay người xấu lúc đó đều phải tìm bằng chứng để bảo vệ mình, thậm chí bằng cả cách dối trá.

N°2. Lưu giữ tất cả các giấy tờ, tài liệu cẩn thận :

– Lưu giữ tất cả các tài liệu quan trọng (hic, nhưng cái nào là quan trọng và cái nào ko quan trọng đây ?) trong suốt quá trình bạn ở Pháp. Để cẩn thận hơn thì lên phân loại theo các loại giấy tờ khác nhau.

– Sau đây là một số giấy tờ quan trọng :

· Passeport, autorisation de séjour, etc : tóm lại là những giấy tờ hợp pháp để bạn được lưu trú trên đất Pháp. Tốt nhất là ko lên mang theo người giấy tờ gốc, hãy photo tất cả giấy tờ này làm nhiều bản. Một bản photo để ở nhà, một bản photo luôn mang theo người.

· Sécurité sociale : giữ gìn cẩn thận contrat hoặc carte « VITALE » cũng như tất cả giấy tờ về các khoản tiền mà bạn đã nhận được (rembourser) khi bạn bị tai nạn hay bị ốm. Giấy tờ này rất quan trọng vì nó có thể dùng làm bằng chứng trong nhiều trường hợp bất ngờ mà bạn ko bao giờ nghĩ đến.

· Mutuelle (SMERRA, etc) : giữ gìn cẩn thận contrat và những giấy tờ đi kèm, tất cả giấy tờ gửi từ Mutuelle (ví dụ : description des garanties).

· Assurance « Responsabilité civile » (trong trường hợp bạn gây ra tai nạn hay gây ra thiệt hại về vật chất trong một accident, assurance này sẽ trả hộ bạn tất cả những thiệt hại đó) : lưu giữ cẩn thận contrat cũng như giấy tờ gửi từ Mutuelle (description des garanties).

· Logement : giữ gìn cẩn thận contrat de location (bail), tình trạng nhà (l’état des lieux), giấy chứng nhận đã trả tiền đặt cọc (reçu de paiement du dépôt de garantie) nếu bạn trả bằng tiền mặt (en espèce) và tiền thanh toán nhà hàng tháng (quittances de loyer). Hãy nhớ rằng : lưu giữ tất cả các giấy tờ này kể cả khi bạn đã không ở đó nữa và đang sống ở chỗ khác. Vì hoàn toàn có khả năng, có những tranh chấp sau đó xẩy ra – nếu bạn ko có giấy tờ để chứng minh thì bạn sẽ không thể bảo vệ mình được. Ví dụ, người chủ nhà cũ có thể kiện bạn ra toà để đòi bồi thường đồ đặc bạn đã làm hỏng (mặc dù là bạn ko làm hỏng), rồi họ bảo bạn chưa trả tiền thuê nhà (dù bạn đã trả tiền họ rồi – Dungcan vào confirm khẳng định trường hợp này đi J).

· Banque : Giữ gìn cẩn thận contrat và relevés hàng tháng của tất cả các comptes (compte chèque, carte bancaire, CODEVI, éparge, etc). Phải giữ các relevés
này trong vòng ít nhất 5 năm. Vì sao phải cần lâu đến tận 5 năm như vậy ? Vì những relevés này có giá trị như một bằng chứng nếu cần, cho tất cả những việc mua bán, trả tiền trong vòng 5 năm về trước. Ví dụ, bạn mua một cái TV hay một vật dụng gì đó cách đây 2 năm. Đột nhiên, cửa hàng gửi đến bạn một giấy réclamation rằng bạn đã mua cái TV ấy cách đây 2 năm nhưng bạn vẫn chưa trả tiền họ (ở đây, có thể ko phải là do họ lừa đảo mà là do hệ thống máy tính bị faute). Bạn có thể dùng cái relevés này để chứng minh rằng bạn đã trả họ rồi. Vẫn biết rằng, bạn có thể đề nghị banque cấp cho bạn cái relevés cũ (cách đây 1 hay vài năm) nhưng bạn phải trả một khoản tiền là 29E/demande (giá của BNP Paribas)

· Téléphone và facture điện nước : hãy giữa cẩn thận contrat và các facture. Một đặc điểm ở Pháp rằng : các công ty điện nước có thể kiện bạn chưa trả họ tiền cách đây … 5 năm. 5 năm trước (nếu bạn đã đang sống ở đó), thì cái relevés 5 năm trước là một bằng chứng rất có ích.

· Achats importants (vélo, máy tính, TV, etc) : Giữ lại « bons de garantie » và facture. Thường để dùng trong trường hợp cần bảo hành, nhưng kể cả khi hết bảo hành thì bạn cũng phải giữ lại. Lí do vì sao ? Vì trong trường hợp bạn bị mất trộm, bạn phải trình báo công an những đồ đặc đã bị mất. Trong trường hợp họ có tìm thấy, với giấy tờ trên bạn có thể lấy lại đồ đặc. Hoặc trong trường hợp hoả hoạn, toà nhà bị cháy, bạn còn có thể chứng minh được những thiệt hại mà bạn phải chịu.

· Giấy tờ của universitaires : hiển nhiên rồi.

N°3 : Trong trường hợp có vấn đề và gặp rắc rối :

· Vào forum hay lên mailing-list để hỏi thông tin và nhờ mọi người giúp đỡ ;

· Hỏi thông tin và nhờ giúp đỡ của những người bạn Pháp về thủ tục giấy tờ cũng như phải viết thư từ khiếu nại thế nào.

Có hai điểm đặc biệt sau cần chú ý :

Chèques : Để dễ dàng trong việc tìm lại bằng chứng về ngày giờ, khoản tiền và trả cho ai : hãy học thói quen ghi lại thông tin (date, montant, bénéficiaire) trên « talon du chèque ». Và đặc biệt, chỉ nên dùng một quyểt chéquier. Và dĩ nhiên, giống như trên đã nói – giữ gìn cẩn thận relevés de compte hàng tháng.

Tiền đặt cọc khi thuê nhà (Dépôt de garantie hay caution) : maximun là 2 tháng tiền nhà. Số tiền này sẽ được hoàn trả lại bạn sau đó. Tuy nhiên :

  • Chủ nhà phải hoàn trả lại khoản tiền này trong vòng 2 tháng kể từ ngày bạn ra khỏi nhà. Không được phép giữ lại quá 2 tháng.
  • Nếu bạn làm hư hỏng đồ đặc, thì chủ nhà có thể giữ lại một phần tiền để sửa chữa hay mua đồ mới thay. Nhưng trong trường hợp đó, chủ nhà phải đưa cho bạn một bản copie của facture cho việc sửa chữa (hay mua đồ mới thay thế).
  • Phải giữ gìn cẩn thận « bản tình trạng nhà ban đầu » (état de lieux à l’entrée).
  • Hãy đề nghị làm bản « état de lieux de sortie », dù trong trường hợp chủ nhà ko yêu cầu (dĩ nhiên trong trường hợp bạn đã làm bản état de lieux à l’entrée).

DANG Trong-Trinh

3.9.2006

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: