Su phat trien cua ton giao doc than

August 29, 2006

Sự phát triển của tôn giáo độc thần

Từ thời xa xưa (trước thời kì Romain) như thời kì Ai Cập và Greek thì mọi người thờ rất nhiều thần thánh (Dieu). Nào là thần lửa, thần núi, thần cây, … Rồi trong bộ sử thi thần thoại Hy Lạp thì còn có cả Thần Dớt mạnh nhất. Tuy nhiên Dớt chỉ là chef của rất nhiều Dieu khác. Dĩ nhiên trong thời kì này có rất nhiều religion khác nhau, tuy nhiên cho đến nay đều đã diệt vong. Trong số các religion này có một và chỉ một religion còn tồn tại đến ngày nay là Juive.

1. Religion Juive (xuất hiện avant JC.): Xuất hiện trong dân tộc người sống ở Palestine ngày nay (dĩ nhiên là religion juive hình thành avant JC.). Đặc điểm chính của religion Juive là :

– Chỉ có một thần (Dieu) duy nhất (điều này khác hẳn thời kì trước kia có nhiều dieu, đó có thể nói là một tiến bộ của religion Juive, thống nhất tất cả niềm tin về một mối). Vị Dieu này tên gọi là YAVÉ.

– Đây là Dieu của riêng người juifs, ko phải là Dieu của các dân tộc khác. Điều này muốn nói rằng : người Juifs là dân tộc duy nhất được Dieu dẫn dắt, tiến bộ hơn các dân tộc khác. Đó cũng là một sai lầm mà Hitle sau này cho rằng người Đức có đẳng cấp cao hơn các dân tộc khác.

– Các qui tắc, lời dăn dạy được viết trong cuốn bible Thora (ancien testament) hay là kinh hữu ước.

– Dân tộc và người theo religion Juive đợi chờ Dieu sẽ gửi xuống trần gian một vị cứu dỗi (saveur) và chỉ lối và dìu dắt cho người Juive đi thống trị các dân tộc khác. Làm sao để biết ai sẽ là saveur ? Công việc này được giao cho các prophetes – các vị tiên tri. Khi nào mà saveur xuất hiện, các vị tiên tri người Juive sẽ thông báo cho dân Juive biết là saveur đã xuất hiện.

– Cho đến hiện nay (2006), người Juive vẫn chưa công nhận ai là saveur của người Juifs cả. Jesus đã tự nhận mình là saveur nhưng các prophetes juifs đã ko công nhận Jesus là saveur mà là `pre-saveur`, còn saveur thực sự vẫn chưa xuất hiện. Cái này sẽ nói rõ hơn ở sau vì sao người Juifs lại ko công nhận Jesus là saveur.

– Hiện nay có một quốc gia mà phần đông là Juifs đó là : Israel.

(1) : cần phần biệt Dieu và saint là khác nhau.
(2) : linh mục (người làm việc trong nhà thơ hay trong các mosque) trong religion chretienne thì gọi là pretre, trong religion orthodoxe thì gọi là pope, trong religion protestant gọi là pasteur, trong religion islam gọi là iman và trong religion Juive gọi là rabbin.

2. Religion chretienne (năm 0) : được đánh dấu vào năm xuất hiện Jesus. Religion chretienne được phát triển dựa trên religion juive. Có thể nói, đây là một sự phát triển, cách mạng tiến bộ của religion Juive, bớt đi nhiều tính racist của Juive, xuất hiện nhiều điểm tiến bộ mới trong kinh tân ước. Nó có một số đặc điểm sau :

– Chỉ có duy nhất một Dieu (giống Juive). Nhưng Dieu này là của tất cả loài người, là của tất cả các dân tộc chứ ko phải chỉ của người Juifs. Religion chretienne xuất hiện kể từ khi xuất hiện Jesus. Jesus đã tự nhận mình là saveur như trong ancien testament của người Juive đã đề cập đến. Nhưng sứ mệnh của người ko phải chỉ cứu rỗi cho người Juifs mà là toàn bộ loài người. Chính vì thế mà người Juifs đã ko công nhận Jesus như saveur mà họ đang chờ đợi, và họ vẫn tiếp tục chờ đợi cho đến tận bây giờ.

– Các qui tắc và lời khuyên dăn được viết trong cuốn bible Thora kinh hữu ước (giống religion Juive) và cả phần kinh tân ước (nouveau testament). Chính vì vậy mà có thể nói religion chretienne dựa trên religion Juive. Kinh tân ước là những câu chuyện về Jusus, lời khuyên của Dieu qua lời Jesus, tức là viết từ khi Jesus ra đời trở về đây. Một chú ý nhỏ rằng, kinh tân ước viết khi Jesus đã qua đời khá lâu, tập hợp những câu chuyện lưu truyền trong lại. Cái này sẽ được giải thích rõ hơn với religion Islam phần sau.

– Có thể nói Jesus ko chỉ là saveur, mà còn là con của Dieu và đồng thời cũng là Dieu. Dieu hiện hình trong Jesus để người cũng trải qua đau khổ trần ai của con người.

3. Religion Islam (hay Musulman hay Muslim) (năm 600): religion này phát triển dựa trên cả 2 religion trước nó là Juive và Chretienne. Tại thời điểm ra đời religion Islam, nó là một cuộc cách mạng và cũng có bổ xung nhiều điểm tiến bộ hơn so với religion chretienne. Nhờ đó mà các nước Iran, Irak, Thổ Nhĩ Kì đã phát triển hùng mạnh, khoa học tiến bộ. Religion Islam này khởi nguồn tolerance hơn nhiều so với religion chretienne. Nó chấp nhận các religion khác nhau cùng tồn tại. Trong xã hội Islam có thể có chretienne, nhưng trong xã hội chretienne thì ko thể có một tôn giáo khác tồn tại. Tuy nhiên, điều đau lòng là religion islam đã ko phát triển và thay đổi theo thời gian, thời đại. Mà xu hướng của nó ngày càng bị bóp méo và hiểu sai lệch đi. Religion Islam có một số đặc điểm sau :

– Chỉ có một Dieu duy nhất.

– Họ công nhận Jesus như là một người thay Dieu truyền những lời dăn dây. Nhưng Jesus ko phải là duy nhất như người Chretienne đã công nhận. Mà
nhà tiên tri Mahomet là người thứ 2, sau Jesus truyền những lời khuyên của Dieu. Mahomet mới là nhà tiên tri chính.

Mahomet sinh ra tại Arabie Saudite. Có thể nói, religion Islam rất đơn giản, sinh ra và được phát triển ở vùng sa mạc.

– Lời khuyên và những giáo huấn mới nhân danh Mahomet được ghi trong cuốn kinh Coran. Theo lý luận của người Islamics thì những lời giáo huấn trong kinh tân ước của Jesus được viết lại khi Jesus đã qua đời khá lâu. Còn Mahomet (theo như ông ta tự nhận) đã được Dieu đích danh chỉ tên bảo sẽ thay người truyền lại những lời khuyên dạy. Chính vì thế, những lời nói của Mahomet như khuôn vàng thước ngọc, như chính lời Dieu vậy. Và tất cả mọi người theo Islam phải tuân theo, ko được sai lệch một chút nào. Cái này giải thích một phần lý do vì sao mà religion Islam ko moderniser được. Đất nước theo đạo hồi thì luật pháp lại là những lời tiên tri của Mahomet từ bao thế kỉ trước vẫn tồn tại và áp dụng cho ngày nay.

– Tuy nhiên, trong religion Islam lại được chia thành 2 nhánh : Chiites và Sunnites. Lý do là vì khi vị tiên tri Mahomet chết đi, xã hội lúc đó chia làm 2 hướng : một chung thành với Mahomet, một lại muốn đổi mới và theo người khác. Trong nước Irak thì ½ dân số theo chiites và số còn lại theo Sunnites. Hậu quả của nó là cuộc chiến tranh tôn giáo ở Irak trong quá khứ.

– Hiện nay, các nước sau có số người theo religion Islam đông nhất là : Châu âu : Albanie, Bosnie. Châu Phi : Algerie, Maroc, Tunisie, Lybie, Egypte, Soudan, Mali, Ethiopie. Châu Á : Liban, Turquie, Irak, Iran, Arabie Saudite, Pakistanie, Ouzbequistan, Indonesie, Malaisie, Một phần dân số Trung Quốc

Nói thêm một chút về religion Islam:

Có thể nói người sáng lập ra đạo hồi hiện nay là Mahomet. Ông sinh ra ở Meque ở Arabie Saudite. Năm ông 23 tuổi, ông tự nhận rằng mình là nhà tiên tri thay lời Dieu và Dieu giao cho ông nhiệm vụ truyền tải và ghi lại những lời răn dậy xuống cho con người. Ông đã tu luyện một thời gian trong một cái grotte để ghi lại những lời của Dieu.

Trong cuộc sống thường, Mahomet có 11 bà vợ. Cuộc sống trung lưu. Nhưng khi ông tự nhận mình là tiên tri thay lời Dieu thì ông bị chính quyền địa phương đuổi đi, ko cho lưu trú ở Arabie Saudite nữa (cái này phần nào giống cuộc sống của Jesus). Mahomet mang theo một đoàn người tin tưởng vào ông lưu lạc đến Ethiopie và truyền bá cái religion Islam ở đây. Sau này, religion này, với tư tưởng cơ bản là « ép buộc » những người ko theo Islam phải theo Islam. Người khác có thể vào Islam thì được, chứ ko có chuyện từ bỏ Islam.

Với phụ nữ, có thể nói đó là hạn chế và điều bất công nhất của Islam. Vì sợ phụ nữ khêu gọi dục vọng trong lòng đàn ông lên phụ nữ phải đeo mạng và quần áo kín người để hạn chế gây ra tội lỗi của đàn ông. Trong religion Islam, sex là điều cấm kị và là tội lỗi. Thế quoái nào mà họ nghĩ ra cái này hay thế chứ ? Nếu ngăn dục vọng của đàn ông thì bịt mắt hết bọn đàn ông đi, sao lại bắt phụ nữ che mặt. Phụ nữ gần như bị coi là nô lệ trong gia đình, ko có quyền gì cả.

Nếu bạn muốn theo religion Islam thì thật đơn giản. Chỉ cần bạn làm theo 5 điều sau là đã thành Islamic rồi :

1. Công nhận rằng : chỉ có duy nhất 1 Dieu. Công nhận Mahomet là nhà tiên tri ghi lại lời răn dạy của Dieu.
2. Cầu nguyện 5 lần/ngày.
3. 1 tháng/năm : ko ăn trưa, chỉ được ăn nhẹ và uống nước trong ngày. Còn buổi tối được ăn thoải mái.
4. Chia sẻ tài sản bạn có cho người nghèo. Tỉ lệ chia cho người nghèo là 2.5% tài sản bạn có.
5. 1 lần trong cuộc đời bạn phải hành hương đến Meque, quê hương của Mahomet ở Arabie Saudite.

Tuy nhiên, qua năm tháng, những lời tiên tri của Mahomet đã bị thông dịch méo mó và có nhiều luật lệ và thủ tục thêm thắt. Nhưng 5 điều cơ bản trên thì vẫn giữ từ khi ra đời.

4. Religion Catholique và Religion Orthodoxe (năm 1350) : Religion chretienne chia làm hai nhánh Catholique và Orthodoxe. Lý do là vì hoàn cảnh lịch sử : ngày đó châu âu bị chia cắt thành 2 phần riêng biệt do các cuộc chinh phạt chiếm đóng của quân Mông Cổ, của người Germanic, khi đó religion chretienne cũng bị chia làm 2 nhánh và phát triển độc lập với nhau. Một nhánh phát triển thành Catholique và một nhánh khác là Orthodoxe. Sau này, khi mà thời cuộc đã hòa bình lại, hai nhánh Orthodoxe và Catholique cũng đã họp lại với nhau, hầu mong thống nhất 2 thành một (vì trước đây cùng một gốc). Nhưng mà kế hoạch ko thành công, chính vì thế cả 2 tồn tại đến tận ngày nay.

Religion Catholique : Italie, France, Espagne, Portugal, … sau đó được truyền bá sang các nước Amerique du Sud như : Brazil, Argentine, … và châu á như Hàn Quốc. Religion Catholique là religion có tổ chức (hierarchie), đứng đầu là Pape (giáo hoàng). Dưới đó là archeveques, cardinaux, pretre, … Toàn bộ người theo catholique trên thế giới đều có một pape chung ở Vantican.

Religion Orthodoxe : Rusie, Grece, Bulgare, Roumanie. Religion Orthodoxe ko có thống nhất trên toàn thế giới như Catholique (patriarchies). Nghĩa là ở Nga hay ở Hy lạp đều có Pape, dưới pape cũng có archeveques, cardinaux, … nhưng mà pape của Nga và pape của Hy Lạp là khác nhau, và ko có mối liên hệ gì với nhau cả.

5. Religion Protestant (năm 1500) : đây là một nhánh tách ra của religion catholique. Nguyên nhân chính là vì : bản thân những người cầm quyền trong religion catholique cũng ko thống nhất với nhau, có sự xung đột nội bộ về những điều răn dạy của chúa trong kinh thánh, về những nghi lễ … Chính vì thế, thế kỉ 16 đã diễn ra một cuộc cách mạng trong nhà thờ catholique ở Thuỵ Sỹ và Đức, lật đổ Catholique và hình thành một religion mới là protestant. Thực chất thì religion protestant vẫn dựa trên bible, nhưng đã có một số cải cách. Có một số đặc điểm của religion protestant như sau :

– Một số nước có số người theo religion protestant nhiều : Mỹ, Allemagne, Anh. Tuy nhiên Anh thì có đặc biệt hơn một chút. Ở Anh quốc, religion thực chất có tên gọi là religion Anglicane, bản chất thì giống Protestant. Lý do ra đời religion Anglicane là gì ? Tại thời điểm trước đó, dân Anh vẫn là Catholique giống như Pháp, hay các nước xung quanh. Nhưng vua Henry VIII muốn li di vợ để lấy vợ khác nhưng ko được nhà thờ đồng ý (cái này tiến bộ nhờ, vì vua chúa bên Việtnam hay TQ cứ là lấy vô số vợ). Nhưng vua Henry VIII vẫn cứ tiến hành li dị vợ dù ko được sự đồng ý của nhà thơ. Sau đó, pape đã tuyên bố rằng vua ko còn là catholique nữa và ko được bước chân vào nhà thờ. Ong vua này lập tức sáng tạo ra một religion mới gọi là Anglicane. Và sau đó, religion Anglicane này tồn tại độc lập và ngày càng nhiều người theo.

– Cũng giống như religion Orthodoxe, religion Protestant ko có sự thống nhất trên toàn thế giới. Có rất nhiều nhánh nhỏ Protestant khác nhau, và ko có pape chung. Các nhà thờ protestant khác nhau ko có liên hệ gì với nhau cả.

– Một số cải cách của religion protestant : linh mục (pretre) thì được gọi là pasteur và có quyền cưới vợ, lập gia đình (và là điều bắt buộc). Bỏ đi nhiều nghi thức rườm rà, mỗi cá nhân sẽ cầu nguyện trực tiếp với Dieu và chịu trách nhiệm trước Dieu chứ ko phải thông qua hệ thống cardinaux, archeveques, rồi pape gì cả. Chính vì lí do này mà nhà thờ protestant rất đơn giản, ko to đẹp như nhà thờ catholique. Rồi religion protestant ko có cấu trúc pape, archeveque,… và ko có sự thống nhất trên toàn thế giới.

– Một trong số những tiến bộ của protestant là mỗi cá nhân chịu trách nhiệm trước Dieu. Anh nghèo thì là lỗi tại anh, anh giàu thì là chúa thương anh – vậy thì ai càng giàu thì chứng tỏ càng được chúa yêu thương và cho lên thiên đàng. Mọi việc anh làm thì anh phải chịu trách nhiệm. Còn trong religion catholique, mọi việc anh làm thì có chúa xét xử, anh làm sai thì chúa sẽ trừng phạt anh, rồi trong religion catholique thì giàu có quá sẽ ko được chúa yêu và phạt xuống địa ngục, etc. Đây là lí do vì sao mà trong một cuốn sách có nói rằng : một trong số những nguyên nhân làm nước Mỹ giàu là nhờ religion protestant. Khởi xướng của chủ nghĩa capitalisme (tư bản) hiện nay là từ religion protestant.

20.6.2006

DANG Trong-Trinh

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: